Jak rozliczyć usługę spedycyjną świadczoną na rzecz podatnika z innego kraju UE

PROBLEM

Nasza firma zamierza świadczyć usługi spedycyjne na rzecz niemieckiego podatnika. W jaki sposób powinniśmy rozliczyć VAT od tego rodzaju usług?

RADA

Świadczona przez Państwa firmę usługa spedycyjna na rzecz niemieckiego podatnika nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce. Podlega natomiast opodatkowaniu VAT w Niemczech. Do rozliczenia podatku zobowiązany będzie podatnik niemiecki w ramach niemieckiego odpowiednika polskiego importu usług.

UZASADNIENIE

Prawidłowe rozliczenie świadczonych przez Państwa firmę usług zależy od właściwego ustalenia miejsca ich świadczenia (opodatkowania).

Miejsce świadczenia usług spedycyjnych

Ustalając miejsce świadczenia usług na rzecz podatników, należy stosować regulacje przewidziane w art. 28b ustawy o VAT. Od zasady tej istnieje kilka wyjątków. Żaden z nich nie dotyczy jednak usług spedycyjnych. W konsekwencji miejsce świadczonych przez Państwa firmę usług spedycyjnych dla podatników należy ustalić na podstawie art. 28b ustawy o VAT. Wynika z niego, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). W dalszej części tego artykułu przewidziano zasady ustalania miejsca świadczenia usług, w przypadku gdy są one wykonywane dla stałego miejsca prowadzenia działalności lub gdy usługobiorca nie posiada siedziby. Przyjmujemy jednak, że nie mają one w Państwa przypadku zastosowania.

PRZYKŁAD

Polska firma spedycyjna świadczy swoje usługi dla podatnika niemieckiego (firmy posiadającej siedzibę na terytorium Niemiec). Podatnik ten nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności poza terytorium Niemiec. W tej sytuacji miejsce świadczenia usługi spedycyjnej znajduje się na terytorium Niemiec (na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). Usługa ta nie podlega zatem opodatkowaniu VAT w Polsce. Podlega opodatkowaniu VAT w Niemczech. Do rozliczenia podatku zobowiązany będzie podatnik niemiecki w ramach niemieckiego odpowiednika polskiego importu usług.

Moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu usług spedycyjnych

W przypadku świadczenia usług spedycyjnych na rzecz polskich podatników (tj. gdy podlegają one opodatkowaniu VAT w Polsce) obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wykonania tych usług (art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. b) ustawy o VAT).

Natomiast w przypadku świadczenia usług spedycyjnych na rzecz zagranicznych podatników (tj. gdy nie podlegają one opodatkowaniu VAT w Polsce) obowiązek podatkowy w VAT z tego tytułu nie powstaje w ogóle. Państwa firma nie ma zatem obowiązku rozliczenia VAT należnego z tytułu wykonania tej usługi. Wynika to z faktu, że obowiązek podatkowy w Polsce powstaje wyłącznie w przypadku czynności podlegających opodatkowaniu VAT w Polsce. W takim przypadku należy jednak pamiętać o obowiązkach przewidzianych w art. 109 ust. 3a zdanie drugie ustawy o VAT. Wynika z niego, że:

Podatnicy świadczący usługi, których miejscem świadczenia nie jest terytorium kraju, są obowiązani w prowadzonej ewidencji podać nazwę usługi, wartość usługi bez podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze, uwzględniając moment powstania obowiązku podatkowego określany dla tego rodzaju usług świadczonych na terytorium kraju. W przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19 ust. 19a i 19b.

Na podstawie zacytowanej regulacji przy świadczeniu przez Państwa usług spedycyjnych na rzecz zagranicznego podatnika można mówić o powstawaniu quasi-obowiązku podatkowego, do którego odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 19 ust. 19a i 19b ustawy o VAT. Powstaje on:

• z chwilą otrzymania zapłaty części (w tym całości) należności przed wykonaniem tych usług – w zakresie, w jakim zapłata takiej należności zostanie dokonana przed wykonaniem usługi spedycyjnej (na podstawie przepisów art. 109 ust. 3a zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 19a, art. 19 ust. 19b, art. 19 ust. 11 ustawy o VAT),

• z chwilą jej wykonania – w pozostałym zakresie (na podstawie przepisów art. 109 ust. 3a zdanie drugie w zw. z art. 19 ust. 19a ustawy o VAT).

PRZYKŁAD

Polska firma otrzymała zlecenie wykonania usługi spedycyjnej dla podatnika czeskiego. Załóżmy, że usługa ta została wykonania 15 lipca, natomiast wcześniej, tj. 11 czerwca, polska firma otrzymała zaliczkę 30% na poczet tej usługi. W tej sytuacji quasi-obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia przedmiotowej usługi spedycyjnej powstał:

• w 30% w dniu 11 czerwca – w części tej usługę spedycyjną należy wykazać w poz. 21 i 22 deklaracji VAT-7 za czerwiec (przy założeniu, że polska firma składa miesięczne deklaracje VAT-7) oraz w części E informacji podsumowującej VAT-UE za czerwiec,

• w 70% w dniu 15 lipca – w części tej usługę spedycyjną należy wykazać w poz. 21 i 22 deklaracji VAT-7 za lipiec oraz w części E informacji podsumowującej VAT-UE za lipiec.

W tym miejscu należy przypomnieć, że przepisy art. 19 ust. 19a ustawy o VAT przewidują szczególne regulacje dotyczące świadczenia usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych. I tak usługi, dla których, w związku z ich świadczeniem, ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonane z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te rozliczenia lub płatności, do momentu zakończenia świadczenia tych usług (art. 19 ust. 19a pkt 1 ustawy o VAT). Natomiast usługi świadczone w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla których, w związku z ich świadczeniem, w danym roku nie upływają terminy rozliczeń lub płatności, uznaje się za wykonane z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia (art. 19 ust. 19a pkt 2 ustawy o VAT). Przepisy te mają odpowiednie zastosowanie do usług spedycyjnych świadczonych na rzecz podatników zagranicznych.

PRZYKŁAD

Polska firma spedycyjna stale współpracuje z litewską firmą produkcyjną. Zawarta między firmami umowa przewiduje rozliczanie usług spedycyjnych w dwumiesięcznych, kalendarzowych okresach rozliczeniowych. W tej sytuacji np. usługi spedycyjne świadczone na rzecz firmy litewskiej w maju i czerwcu (trzecim okresie rozliczeniowym roku) uznaje się za wykonane w ostatnim dniu czerwca. W konsekwencji quasi-obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia tych usług powstał 30 czerwca (przy założeniu, że litewska firma nie dokonała przed tym dniem zapłaty lub częściowej zapłaty za te usługi).

• art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d), art. 19 ust. 19a i 19b oraz art. 28b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. Nr 54, poz. 535; ost.zm. Dz.U. z 2010 r. Nr 107, poz. 679

Tomasz Krywan

doradca podatkowy